Błędy składniowe

Najbardziej powszechne i najbardziej rażące są błędy, polegające na naruszaniu ustalonych w języku polskim związków międzywyrazowych(zgody lub rządu).

  • naruszanie związków zgody:
    • te bagno (to)
    • Jak zrobię te zdjęcie to go dostaniesz. (to; je)
    • Państwo przyjechało do nas na tydzień. (przyjechali)
  • naruszanie związków rządu
    • Niektórzy ją nie lubili. (jej)
    • Czasem chcesz się pożalić, ale nie masz do kogo. (żalić się komu? czemu?)
    • On nie ma prawo jazdy. (prawa)
  • błędny szyk
    • Nie rozmawiaj podczas jazdy z kierowcą (wyraz określany powinien być tu otoczony przez wyrazy określające)
    • Kocięta małe leżały w koszyku (przymiotnik powinien stać przed rzeczownikiem)
    • Szymborska Wisława jest autorką tego wiersza. (imię – przed nazwiskiem)
  • skróty składniowe
    • Kochał i pragnął Marysi. (Każdy z czasowników wymaga dopełnienia w innym przypadku: kochał – kogo? co? i pragnął – kogo? czego?)
    • Szwaczki (ścierki) zatrudnię. (Wątpliwej jakości oszczędność językowa)
    • Rozmowę z gościem nadamy przed i po programie. (Każdy z przyimków wprowadza inny przypadek rzeczownika: Przed programem i po programie.)
  • niewłaściwe wskaźniki zespolenia
    • Rozmawialiśmy o problemie, gdzie widać było różnicę zdań. (Okropny, powszechny ostatnio błąd zastosowania łącznika gdzie, który dotyczyć może tylko zdania podrzędnego okolicznikowego miejsca.)
    • W romantyzmie, gdzie powstało wiele utworów...
  • błędne użycie imiesłowów
    • Będąc małym dzieckiem, wuj zabrał go do miasta. (Kiedy był małym dzieckiem...)
    • Idąc przez most, wiatr zerwał mu czapkę. (Kiedy szedł...)
    • Podsumowując, Ignacy Krasicki był wielkim poetą. (Podsumowując, można stwierdzić, że Krasicki...)
    • Jedząc kolację, światło zgasło. (Kiedy jadł kolację,...)
  • obce schematy składniowe
    • Ojciec wydawał się być zmartwiony (wydawał się zmartwiony)
    • Sprawa wydaje się być prostą. (wydaje się prosta)
    • Wydaje się oczywistym fakt, że nie pada. (wydaje się oczywisty fakt, że...)