Symbolem może być występujący w dziele sztuki motyw lub obraz, który jest znakiem naddanych treści, niejasnych i ukrytych, a stanowiących przesłanie, ideę dzieła.

 

  • Symbol to znak wielopoziomowy, o nieostrym, zagadkowym znaczeniu, służący do wyrażania niewyrażalnego.Symbol jest znakiem czytelnym jedynie w kontekście wybranego dzieła (Chochoł - ma swoje sensy tylko w kontekście Wesela)
    • Z przedstawionym obrazem wiąże się znaczenie dosłowne (postawowe, zakorzenione w warstwie fabularnej tekstu)
    • Ponad sensem dosłownym nadbudowane są kolejne piętra sugerowanych, zagadkowych znaczeń (treści naddane, wiążące się z kontekstem filozoficznym, estetycznym, religijnym lub innym)
  • Symbol nie może być interpretowany całkowicie dowolnie.
  • Jest jednym z głównych środków przenoszących ideę utworu.

Rozwijający się na przełomie XIX i XX wieku kierunek symbolizmu w sztuce traktował symbol jako drogę do wyrażania ogólnych uniwersalnych prawd, dotyczących kondycji człowieka.