Najdłuższe jezioro w Polsce – które to i gdzie się znajduje?

Najdłuższym naturalnym jeziorem w Polsce jest Jeziorak, mierzący około 27,5 km. Leży w województwie warmińsko-mazurskim, na Pojezierzu Iławskim, między Iławą a Zalewem. Sprawdź, czym wyróżnia się ten rozległy akwen, jakie ma parametry i jakie atrakcje czekają nad jego brzegami.

Gdzie znajduje się najdłuższe jezioro w Polsce?

Jeziorak leży w północno-wschodniej części kraju, na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Akwen należy do Pojezierza Iławskiego, a jego południowy kraniec znajduje się przy Iławie. Północna część jeziora sięga okolic Zalewa.

Iława jest najważniejszym punktem wypadowym dla osób planujących rejs. Znajduje się tu port śródlądowy, przystanie, wypożyczalnie sprzętu oraz zaplecze noclegowe. Wschodni brzeg ma gęstszą zabudowę, natomiast zachodni porastają lasy, przez co dostęp do wody bywa trudniejszy.

Położenie akwenu zwiększa jego znaczenie dla turystyki wodnej. Jeziorak łączy się bezpośrednio z Kanałem Elbląskim, którego system pochylni pozwala pokonywać różnice wysokości między odcinkami drogi wodnej. Rejs można kontynuować w stronę Zalewu Wiślanego.

Jeziorak jest najdłuższym naturalnym jeziorem w Polsce i ma około 27,5 km długości w linii prostej.

Jakie wymiary ma Jeziorak?

W zależności od przyjętego pomiaru długość jeziora wynosi 27,45 albo 27,5 km. Różnica wynika z metod pomiarowych, ale nie zmienia jego pierwszego miejsca w krajowym zestawieniu długości naturalnych akwenów.

Powierzchnia lustra wody to około 3219 ha, czyli mniej więcej 31,5–34,6 km² według różnych opracowań. Maksymalna głębokość sięga około 13 m, a średnia wynosi około 4 m. W najszerszym miejscu jezioro ma około 2,4 km.

Jeziorak jest jeziorem rynnowym. Powstał w zagłębieniu wyżłobionym przez wody płynące pod lądolodem, dlatego ma wydłużony, stosunkowo wąski kształt. Zatoki, przewężenia i półwyspy sprawiają, że linia brzegowa jest bardzo urozmaicona.

Jak Jeziorak wypada na tle innych jezior?

Długość i powierzchnia opisują różne cechy jeziora. Największe pod względem obszaru są Śniardwy, lecz to Jeziorak zajmuje pierwszą pozycję w rankingu długości. Wydłużony kształt pozwolił mu wyprzedzić znacznie większe powierzchniowo zbiorniki.

Śniardwy zajmują około 113,8 km² i są największym jeziorem w Polsce pod względem powierzchni. Mimo to mają 22,1 km długości, czyli mniej niż Jeziorak. Mamry, liczone jako kompleks połączonych zbiorników, rozciągają się na około 20 km.

Co można zobaczyć na wyspach Jezioraka?

Na tafli znajduje się około 16 wysp, choć niektóre źródła podają ich liczbę sięgającą 20. Największa jest Wielka Żuława, której powierzchnia wynosi 82,4 ha. To jedna z największych wysp śródlądowych w Polsce.

Na wyspie zachowały się pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska z X–XI wieku oraz ruiny gotyckiego kościoła. Z Iławy docierają tu jednostki rekreacyjne, a ścieżki spacerowe pozwalają zobaczyć fragmenty historycznej zabudowy bez pośpiechu.

Mały Gierczak jest kojarzony z biwakowaniem i wieczorami przy ognisku. Łąkowa ma płytkie, szybko nagrzewające się zatoki, nazywane jeziorakowymi Hawajami. W pobliżu wyspy Lipowiec znajdują się dwie mogiły, z którymi miejscowa tradycja łączy opowieść o rybaku Arturze i jego ukochanej Gerdzie.

Jakie atrakcje czekają nad Jeziorakiem?

Jeziorak przyciąga żeglarzy, kajakarzy i osoby szukające spokojnego wypoczynku nad wodą. Port w Iławie oraz przystanie w Siemianach i Makowie umożliwiają cumowanie, rozpoczęcie rejsu i wynajem łodzi. Organizowane są także regaty, w tym Błękitna Wstęga Jezioraka.

Żeglarstwo i kajakarstwo

Rozczłonkowana linia brzegowa sprzyja krótszym wyprawom, a połączenie z Kanałem Elbląskim pozwala planować dłuższe trasy. Kajakarze mogą płynąć w stronę kanału albo wybrać drogę do jeziora Ewingi przez Kanał Dobrzycki, którego historia sięga XIV wieku.

W spokojniejszych zatokach dobrze sprawdzają się deski SUP i windsurfing. Osoby bez własnego wyposażenia wynajmą kajak, canoe, rower wodny, skuter lub jacht. Wokół akwenu poprowadzono również trasy piesze i rowerowe, a wieże widokowe pokazują rozległą panoramę wody.

Wędkarstwo

W wodach żyją między innymi sandacz, szczupak, sum, węgorz, karp, lin, leszcz, karaś, płoć i tołpyga. Sandacz wybiera głębsze partie, szczupak często przebywa przy trzcinach, a lin i leszcz pojawiają się w płytszych zatokach.

Wędkarze chętnie wybierają okolice Siemian i Tynwałdu. Możliwe jest łowienie z brzegu oraz z łodzi, a zimą przy sprzyjających warunkach także wędkarstwo podlodowe. Trzeba przy tym przestrzegać aktualnych wymiarów ochronnych, okresów ochronnych i lokalnych zasad połowu.

Jaką przyrodę chroni Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego?

Jeziorak znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. Ochrona obejmuje wodę, trzcinowiska, lasy, wyspy i miejsca rozrodu ptaków. Brzegi są siedliskiem czapli siwej, rybołowa, kormorana czarnego, perkoza, bąka oraz błotniaka stawowego.

Nad spokojnymi zatokami można obserwować także kaczki, łyski, łabędzie, żurawie i mewy. Bielik gnieździ się w otoczeniu akwenu, a jego sylwetkę można czasem dostrzec podczas rejsu wzdłuż zalesionego brzegu. Najlepsze warunki do obserwacji ptaków dają wczesny ranek i miejsca oddalone od ruchliwych przystani.

W niektórych częściach jeziora rozwija się nurkowanie. Zróżnicowane dno, zatopione elementy i przejrzysta woda pozwalają oglądać podwodny krajobraz, choć widoczność zależy od pogody, zakwitów i natężenia ruchu jednostek.